Ürün

Halil Rıfat Paşa Dönemi ve İcraatı 1827-1901

Ürün Kodu:hrpd001

Stok Durumu: Stokta var

KDV Dahil: 35,00TL 30,00TL
KDV Hariç: 30,00TL
Miktar:
0 yorum  0 yorum  |  Yorum Yap

1827 senesinde Selânik Vilâyeti’ne bağlı Siroz Sancağı’nın Lika köyünde doğan Halil Rıfat Paşa, çalışmamızın ana konusunu teşkil etmektedir. 1843'de henüz 16 yaşında iken Siroz tahrirat kaleminde devlet memurluğu vazifesine başlayan Halil Rıfat 74 senelik ömrünün 58 senesini devlet hizmetinde geçirmiştir. Halil Rıfat, Osmanlı Devletinde bürokrasi kademesinin en altı olan tahrirat kaleminden, en üst makam olan Sadrazamlığa kadar yükselmiş önemli bir devlet adamıdır. II. Abdülhamid devrinde vefat edene kadar vazifesinden azledilmeyen tek Sadrazam Halil Rıfat Paşa’dır.

1843 tarihinden 1868 tarihine kadar çeşitli vilâyetlerde kâtiplik ve mektupçuluk yaparak yetişen Halil Rıfat, 1868’de 41 yaşında iken, Varna mutasarrıflığına tayin edilmişti. 1876'da Tuna valiliğine tayin edilene kadar Varna, Tırhala ve Vidin Mutasarrıflıklarında bulunmuştu. Yetişmesinde özellikle ünlü devlet adamı Mithat Paşa’nın yardım ve desteğini görmüştür. 1876'da 49 yaşında iken kendisine ikbâl kapılarını aralayan valilik vazifesine başlamıştır. Sırasıyla, Tuna, Kosova, Selanik, Sivas, Aydın, Manastır ve ikinci defa Aydın valiliklerinde bulunmuştur. Memuriyet hayatının en parlak icraatlarını Sivas, Aydın ve Manastır valilikleri dönemlerinde gerçekleştirmiştir. Balkanlar’da eşkıyaya karşı orijinal mücadele taktikleri ve Anadolu’da bayındırlık alanında vatandaş-devlet işbirliği ile gerçekleştirdiği çalışmalarla şöhrete ulaştı. XIX. yy.da yüzlerce vali arasında özellikle bayındırlık ve yol yapımı konusunda isim bırakan tek şahsiyet Halil Rıfat Paşa’dır. Bir atasözü haline gelen “Gidemediğin yer senin değildir” sözü ona aittir.

1891 yılında 64 yaşında iken Ermeni olaylarının alevlendiği, iç buhran ve dış müdahalelerin arttığı bir dönemde Dâhiliye Nazırlığı gibi mühim bir vazifeye tayin edilmişti. 1895 yılı Kasım ayında Ermeni olaylarının Anadolu'nun her tarafına yayıldığı ve II. Abdulhamid'in sık sık sadrazam değiştirdiği bir dönemde 68 yaşında olduğu halde Sadrazamlığa tayin edilmişti. Onun ömrünün sonuna kadar bu vazifede kalmasını sağlayan en önemli unsur Padişah’a olan sadakatidir. Sadrazamların hiçbir rolünün olmadığı ve inisiyatifin tamamen Padişah’ın elinde bulunduğu bir zamanda Abdulhamid'in tam aradığı bir şahıs olarak 1901'de 74 yaşında ölümüne kadar bu vazifede kalmıştır.

 "Halil Rıfat Paşa Dönemi ve İcraatları" adlı araştırmamız 5 bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde ailesi, çocukluğu ve ilk vazifelerine toplu bir bakış yaptık. I. bölümde valilik dönemini ulaşabildiğimiz bilgilere göre geniş tutmaya gayret ettik. Ayrıca bu bölümde çalıştığı vilayetlerin XIX. yüzyıl sonlarındaki idarî yapısı, nüfus, ekonomi ve ticaret vs. gibi bilgileri vererek hangi ortamda çalıştığını anlatmaya çalıştık. II. bölümde Dâhiliye Nazırlığı ve Sadrazamlığı dönemlerindeki Ermeni olayları ve Halil Rıfat Paşa’nın bu meseledeki bakışı ve çalışmaları konusunda bilgi vermeye çalıştık. III. bölümde Dâhiliye Nazırlığı dönemindeki diğer icraatları inceledik. IV. bölümde Sadrazamlığı ele alınırken bu vazifeye atanma sebeplerini ve bu dönem olaylarını da inceledik. V. ve son bölümde ise şahsiyeti, nişan ve madalyaları ve vefatı hakkında bilgi verdik.

“Halil Rıfat Paşa: Dönemi ve İcraatları” adlı bu eser bir doktora çalışması sonucunda hazırlanmış bir tezdir. Tezin hazırlanma aşamasında yardımlarını gördüğüm hocalarım Salim Cöhçe, Ali Birinci ve tez danışmanım N. Fahri Taş ve arkadaşım Ali Karaca beylere teşekkür ederim. Eseri tekrar gözden geçirip ufak tefek bazı ilâveler yaptık.  Ekler kısmını ise hemen hemen yeniden oluşturarak kullandığımız belgelerden önemli gördüğümüz birkaçını ve ulaşabildiğimiz birkaç resmi de esere dahil ettik

Yorum Yap

Not: HTML'ye dönüştürülmez!

Oylama: Kötü İyi

Doğrulama kodunu giriniz: